Logo THMiZK może zostać użyte w dwóch wariantach:

Wersja kolorowa:	Wersja monochromatyczna:

Przy każdorazowym użyciu logo Towarzystwa należy skontaktować się z Biurem w sprawie akceptacji jego wykorzystania.

Published: 04 October 2017

Hits: 4197

Towarzystwo chcąc wyróżnić i uhonorować osoby szczególnie zasłużone dla realizacji celów zapisanych w statucie ustanowiło dwie nagrody, przyznawane decyzją Wydziału, a wręczane uroczyście podczas Walnego Zgromadzenia. W latach 1980-1996 Towarzystwo wyróżniało za działalność na rzecz Krakowa nagrodą imienia Jan Zygmunta i Marii Roblów, od 1995 r. corocznie jest przyznawana nagroda imienia Klemensa Bąkowskiego.

NAGRODA IM. JANA ZYGMUNTA i MARII ROBLÓW

      Nagroda imienia Jana Zygmunta i Marii Roblów została ustanowiona w 1980 r. z inicjatywy członka Towarzystwa, krakowianina zamieszkałego w Londynie Jana Marii Robla i jego żony Jadwigi, dla upamiętnienia jego rodziców. Stanowiła ona "wyróżnienie osoby lub osób za całokształt dorobku związanego z historią, kulturą i sztuką starego Krakowa", mógł ją też otrzymać "autor lub autorzy pojedynczego dzieła z tego zakresu, a w szczególności indywidualnej lub zespołowej pracy naukowej, ogłoszonej drukiem". Przyznawaną na wniosek Wydziału nagrodę pieniężną wraz z dyplomem, początkowo corocznie, a od 1990 r. co dwa lata, wręczano na Walnym Zgromadzeniu. W latach 1981-1996 otrzymało ją czternaście osób.
      Twórca nagrody Jan Maria Robel w dniu 27 lutego 1988 r. złożył wizytę w siedzibie Towarzystwa, a decyzją Walnego Zgromadzenia 22 marca 1988 r. otrzymał godność członka honorowego.

Laureaci nagrody im. Jana Zygmunta i Marii Roblów:
1981 - Wiesław Bieńkowski
1982 - w stanie wojennym nie wręczano nagrody z powodu zawieszenia działalności Towarzystwa
1983 - Krystyna Pieradzka, Janina Bieniarzówna
1984 - Jan Marian Małecki, Józef Lepiarczyk
1985 - nie przyznano
1986 - Stanisław Buratyński
1987 - Stanisław Jacek Kołodziejczyk, Michał Rożek
1988 - Leszek Dziedzic
1989 - Janusz Bogdanowski
1990 - Jacek Purchla
(na życzenie fundatorów nagrody przyznawano odtąd co dwa lata)
1992 - Andrzej Fischinger
1994 - Kazimierz Traciewicz
1996 - Lech Kalinowski

Opracowano na podstawie publikacji: Grażyna Lichończak, Nagroda im. Dra Jana Zygmunta i Marii Roblów, "Rocznik Krakowski", T. 51, 1987, s. 145; Wiesław Bieńkowski, Strażnicy dziejów miasta narodowej pamięci. Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa w latach 1896-1996, Biblioteka Krakowska 137, 1997, s. 243, 298; Jerzy Wyrozumski, Jan Robel (1911-2020), "Rocznik Krakowski", T. 69, 2003, s. 229-230.

NAGRODA IM. KLEMENSA BĄKOWSKIEGO

      Na wniosek dr Grażyny Lichończak-Nurek na posiedzeniu 13 marca 1995 r. Wydział podjął uchwałę o ustanowieniu nagrody własnej Towarzystwa imienia Klemensa Bąkowskiego za zasługi w pracy naukowej i działania na rzecz Krakowa. Nagroda pieniężna (od 2016 r. współfinansowana przez Urząd Miasta Krakowa) jest przyznawana raz do roku na ostatnim w danej kadencji posiedzeniu Wydziału, uroczyste wręczenie dyplomu oraz (od 2016 r.) statuetki autorstwa profesora Czesława Dźwigaja, odbywa się podczas Walnego Zgromadzenia.

Laureaci nagrody im. Klemensa Bąkowskiego:
1995 - ks. prof. dr hab. Bolesław Przybyszewski
1996 - prof. dr hab. Janina Bieniarzówna
1997 - dr hab. Zbigniew Pianowski, mgr Kazimierz Traciewicz
1998 - prof. dr hab. Tadeusz Chrzanowski
1999 - prof. dr hab. Jerzy Banach
2000 - dr Marian Kornecki
2001 - prof. dr hab. Kazimierz Radwański
2002 - o. Adam Studziński
2003 - prof. Zofia Medwecka
2004 - prof. dr Władysław Zalewski
2005 - dr Zbigniew Beiersdorf
2006 - mgr Waldemar Komorowski
2007 - prof. dr hab. Jan M. Małecki
2008 - dr hab. Zdzisław Noga
2009 - mgr inż. Włodzimierz Śliwczyński
2010 - mgr inż. arch. Jan Janczykowski
2011 - Maria Rydlowa
2012 - prof. dr hab. Stanisław Waltoś
2013 - mgr inż. arch. Janusz Smólski
2014 - dr arch. Waldemar Niewalda
2015 - mgr Genowefa Zań-Ograbek
2016 - prof. dr hab. Jan Ostrowski 
2017 - ks. bp dr hab. Grzegorz Ryś
2018 - prof. dr hab. Andrzej Chwalba
2019 - Tadeusz Jakubowicz
2020 - Amelia Dunin
2021 - Marek Sosenko
2022 - prof. dr hab. n. med. Aleksander Skotnicki
2023 - ks. inf. dr Dariusz Raś
2024 - prof. Bogusław Krasnowolski

Opracowano na podstawie publikacji: Wiesław Bieńkowski, Strażnicy dziejów miasta narodowej pamięci. Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa w latach 1896-1996, Biblioteka Krakowska 137, 1997, s. 243, 299; Grażyna Lichończak-Nurek, Klemens Bąkowski. W 70. Rocznicę śmierci, "Rocznik Krakowski" T. 74, 2008, s. 22 oraz rocznych sprawozdań z działalności Towarzystwa.

Do pobrania:
Regulamin nagrody im. Klemensa Bąkowskiego

Published: 25 September 2016

Hits: 6876

W statucie przyjętym przez pierwsze Walne Zgromadzenie 6 stycznia 1897 r. w §8 precyzyjnie opisano zarząd Towarzystwa. Wydział przez pierwsze trzy lata składał się z dziesięciu członków - w 1899 r. Walne Zgromadzenie zwiększyło ich liczbę do dwudziestu, obecnie składa się z 18-21 członków. Dodatkowo do Wydziału wchodzą członkowie honorowi. Kadencja władz trwa jeden rok, co roku ustępuje 1/3 członków Wydziału, którzy jednak mogą zostać ponownie wybrani. Wydział wybiera ze swego grona prezesa (do 1914 r. używano określenia przewodniczący), wiceprezesa (do 1914 r. zastępca przewodniczącego, od 1947 r. dwóch), sekretarza i podskarbiego (od 1921 r. skarbnika). Wydział działa kolegialnie, ale do spraw szczególnych wybiera osobne Komisje. Na zewnątrz Towarzystwo reprezentuje prezes lub wiceprezes, pisma podpisuje prezes względnie wiceprezes i sekretarz. Wydział dysponuje środkami finansowymi Towarzystwa, z których wykorzystania rozlicza się przed Komisją Kontrolującą (po 1945 r. Rewizyjną), która sprawdza także zgodność działań Wydziału ze statutem.

Pierwsze komisje wydziałowe powołano w styczniu 1897 r. - Odczytową, Redakcyjną czyli Wydawniczą, Muzealną (dla gromadzenia zbiorów przyszłego Muzeum Miejskiego), Konserwatorską i Programową. W trakcie działalności powoływano komisje do wykonania konkretnych działań:
1897 - komisja zajmująca się zachowaniem kształtu tradycyjnej szopki krakowskiej, potem jej zadania rozszerzono także na opiekę nad innymi obchodami dorocznymi (Emaus, Rękawka, Lajkonik),
1897 - komisja do spraw nazw ulic i placów,
1900 - komisja do opracowania monografii Kościoła Mariackiego (z pomysłu zrezygnowano na rzecz zbiorowego opracowania dziejów kultury Krakowa, zamieszczonego w 6 tomie "Rocznika Krakowskiego"),
1901 - komisja zajmująca się organizowaniem wycieczek po Krakowie dla gości zagranicznych i młodzieży szkolnej,
1904 - komisja dla przygotowania edycji zabytków dawnej krakowskiej muzyki świeckiej, miała się też zająć, we współpracy z Towarzystwem Muzycznym w Krakowie, organizowaniem koncertów dawnej muzyki polskiej, zwłaszcza kompozytorów krakowskich,
1903 - Komisja Wawelska (Wawelowa), której zadaniem było, wobec planów umieszczenia Muzeum Narodowego w odnawianym Zamku, wskazanie innej siedziby dla tej instytucji,
1914 - Komisja Inwentaryzacyjna Dzwonów Krakowskich, powstała w związku z rekwizycją surowców potrzebnych na cele wojenne m.in. dzwonów i miedzianych pokryć dachów.

Po 1918 r. działalność komisji wydziałowych zamarła, do zmian organizacyjnych doszło na posiedzeniu Wydziału 19 czerwca 1928 r., kiedy to powołano komisje - Redakcyjną, Odczytową, Konserwatorską, Nazewnictwa Ulic i Muzealną. W 1935 r. powołano Komisję Odczytów dla Młodzieży.

W okresie wojny Towarzystwo zostało rozwiązane, jednak członkowie Wydziału spotykali się w mieszkaniu prezesa Józefa Muczkowskiego, aż do jego śmieci w grudniu 1943 r. Na pierwszym powojennym posiedzeniu Wydziału 29 stycznia 1945 r. wybrano nowego prezesa, jednak na najbliższym Walnym Zgromadzeniu 6 lutego 1947 r. dokonano wyboru Wydziału w pełnym składzie.

Komisje wydziałowe zaczęły aktywnie działać w latach 60-tych. W 1965 r. powołano Komisję Wydawniczą, w 1967 r. Odczytową, Konserwatorską, Upowszechniania Wydawnictw i Informacyjną. Aktywnie działała Komisja ds. Młodzieży, współpracująca z Młodzieżowym Domem Kultury w Krakowie. Od 1977 r. w ramach Komisji Konserwatorskiej działały podkomisje: Nazewnictwa, Ewidencji i Kart Krajobrazowych, Interwencyjna, Fotografiki.

Uchwałą Wydziału z 21 stycznia 1971 r. komisją wydziałową stał się Komitet Opieki nad Kopcem Kościuszki. Na posiedzeniu Wydziału 15 października 1980 r. jako komisja powstał Obywatelski Komitet Opieki nad Kopcem Józefa Piłsudskiego. Komisją powołaną przez Wydział 2 grudnia 1981 r. był Komitet Opieki nad Zabytkami Kultury Żydowskiej.

W 1986 r. (działała do 1993 r.) powstała Komisja Archiwalna, mająca gromadzić dokumenty, relacje, wspomnienia i świadectwa współczesnych do dziejów Towarzystwa i spraw krakowskich.

Obecnie funkcjonują następujące komisje wydziałowe: Konserwatorska, Odczytowa, Wydawnicza, ds. kontaktów z młodzieżą, Komitet Opieki nad Kopcem Józefa Piłsudskiego oraz Komitet Opieki nad Zabytkami Kultury Żydowskiej. Został powołany oficjalny rzecznik Towarzystwa.

Sprawozdania roczne z działalności Towarzystwa, pokazujące działalność Wydziału, Komitetów i Komisji publikowane są w "Roczniku Krakowskim".

Władze Towarzystwa wybrane na Walnym Zgromadzeniu 25 marca 2025 r., ukonstytuowane na posiedzeniu Wydziału w dniu 26 marca 2025 r.:
Prezes - ks. dr hab. Dariusz Raś
Wiceprezesi - prof. dr hab. Zdzisław Noga, Michał Niezabitowski
Sekretarz - dr Kamila Follprecht
Skarbnik - Andrzej Fischer
Członkowie Wydziału - dr Zbigniew Beiersdorf, prof. dr hab. Piotr Dobosz, mgr Mateusz Drożdż, dr Marcin Gadocha, dr Karolina Grodziska, mec. Stanisław Kłys, mgr Piotr Krasnowolski, mgr Zbigniew Krzysztyniak, mgr Konrad Myślik, prof. dr hab. Jacek Popiel, prof. dr hab. Ewa Przyboś, dr hab. prof. nzw. Mieczysław Rokosz, prof. dr hab. Łukasz T. Sroka, mgr inż. Andrzej Tombiński, ks. prof. dr hab. Jacek Urban, mgr Agata Wąsowska-Pawlik
Komisja Kontrolująca - mgr Barbara Biel (przewodnicząca), mgr Lesław Dykacz (wiceprzewodniczący), mgr Jan Dziura, mgr Emilia Marcinek-Marek, mgr Aleksandra Marzec
Komitet Opieki nad Kopcem Józefa Piłsudskiego - przewodniczący Andrzej Fischer
Komitet Opieki nad Zabytkami Kultury Żydowskiej - przewodniczący prof. dr hab. Łukasz T. Sroka
Komisja Konserwatorska - vakat
Komisja Wydawnicza - przewodniczący prof. dr hab. Zdzisław Noga
Komisja Odczytowa - przewodnicząca prof. dr hab. Ewa Przyboś
Komisja ds. Młodzieży - dr Marcin Gadocha
Rzecznik Prasowy - vakat

 Górny rząd na schodach od lewej: dr Waldemar Komorowski, Andrzej Fischer (skarbnik Towarzystwa), Piotr Hapanowicz (przewodniczący Komisji ds. Młodzieży), Krzysztof Czyżewski
Stoją od lewej: Konrad Kołodziejczyk (Kierownik Biura Towarzystwa), Michał Kozioł, dr Jerzy Duda, prof. Zdzisław Noga (Wiceprezes Towarzystwa), dr Jerzy Bukowski (przewodniczący Komitetu Opieki nad Kopcem Józefa Piłsudskiego), prof. Piotr Dobosz, prof. Mieczysław Rokosz, Michał Niezabitowski (Wiceprezes Towarzystwa), Konrad Myślik (Rzecznik Prasowy), dr Zbigniew Beiersdorf (przewodniczący Komisji Konserwatorskiej), prof. Bogusław Krasnowolski, Jan Dziura
Siedzą od lewej: prof. Ewa Przyboś (przewodniczący Komisji Odczytowej), Olga Dyba, dr Kamila Follprecht, prof. Jacek Purchla (Prezes Towarzystwa), prof. Jerzy Wyrozumski, Bogusława Siwadłowska, Barbara Biel, Anna Wiśniewska (Główna Księgowa Towarzystwa)

Do pobrania:

Opracowano na podstawie publikacji: Wiesław Bieńkowski, Strażnicy dziejów miasta narodowej pamięci. Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa w latach 1896-1996, Biblioteka Krakowska 137, 1997 oraz rocznych sprawozdań z działalności Towarzystwa.

Published: 25 September 2016

Hits: 11194

W statucie Towarzystwa przyjętym przez pierwsze Walne Zgromadzenie 6 stycznia 1897 r. w § 3 umieszczono zapis: „na wniosek Wydziału Walne Zgromadzenia mianuje członków honorowych z pośród osób szczególnie dla celów Towarzystwa zasłużonych”. Zgodnie z poprawkę do statutu uchwaloną przez Walne Zgromadzenie 16 kwietnia 1937 r. członkowie honorowi wchodzą w skład Wydziału, nie podlegają jednak wyborowi.

Do pobrania: Wykaz członków honorowych TMHiZK

Opracowano na podstawie publikacji: Wiesław Bieńkowski, Strażnicy dziejów miasta narodowej pamięci. Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa w latach 1896-1996, Biblioteka Krakowska 137, 1997.

Published: 25 September 2016

Hits: 6784

Walne Zgromadzenie jest najwyższą władzą Towarzystwa i jest zwoływane raz do roku, zwykle z początkiem roku kalendarzowego. Już na pierwszym posiedzeniu Wydziału 26 stycznia 1897 r. przyjęto zasadę wygłaszania odczytów podczas każdego zebrania wszystkich członków Towarzystwa.

Podczas obrad sekretarz odczytuje sprawozdanie z działalności Towarzystwa, Komitetów i Komisji, a skarbnik sprawozdanie finansowe. Przewodniczący Komisji Kontrolującej, oprócz sprawozdania z działalności, przedstawia wnioski odnośnie do działalności Towarzystwa oraz wnosi o przyjęcie sprawozdań i udzielenie Wydziałowi absolutorium.

Walne Zgromadzenie dokonuje wyboru 1/3 członków Wydziału i całego składu Komisji Kontrolującej. Ważną częścią obrad jest dyskusja o sprawach Towarzystwa i miasta Krakowa, której rezultatem mogą być wnioski przyjęte przez Walne Zgromadzenie do realizacji przez Wydział. Podczas Walnego Zgromadzenia uchwalane jest nadanie honorowego członkostwa oraz uroczyście wręczane są nagrody przyznawane przez Towarzystwo. Tradycją jest odczytanie nazwisk członków zmarłych w minionym roku.

Od 2018 r. Walne Zgromadzenia odbywają się w Sali Miedzianej Pałacu Krzysztofory (siedziba Muzeum Historycznego Miasta Krakowa) przy Rynku Główny 35. W latach 1953-2017 tradycyjnym miejscem była Aula Polskiej Akademii Umiejętności (Polskiej Akademii Nauk) przy ul. Sławkowskiej 17. Wcześniej na ten cel użyczano Towarzystwu sali posiedzeń Rady Miejskiej krakowskiego Magistratu, sali Towarzystwa Ubezpieczeń "Florianka" (ul. Basztowa 8), sali posiedzeń Izby Handlowej i Przemysłowej (ul. Długa 1), sali posiedzeń Rady Powiatowej Krakowskiej (ul. Basztowa 22), sali odczytowej Miejskiego Muzeum Przemysłu Artystycznego (ul. Smoleńsk 9).

Do pobrania:

Protokół z Walnego Zgromadzenia (09.04.2024 r.)

Wykaz odczytów wygłoszonych podczas Walnych Zgromadzeń członków Towarzystwa

Opracowano na podstawie publikacji: Wiesław Bieńkowski, Strażnicy dziejów miasta narodowej pamięci. Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa w latach 1896-1996, Biblioteka Krakowska 137, 1997.

Published: 25 September 2016

Hits: 7631

Statut Towarzystwa, którego projekt opracowany na zebraniu założycielskim 21 listopada 1896 r. c.k. Namiestnictwo we Lwowie zatwierdziło 4 grudnia 1896 r., przesyłając stosowny dokument do Dyrekcji Policji w Krakowie 19 grudnia 1896 r. Został on przyjęty przez Walne Zgromadzenie członków Towarzystwa 6 stycznia 1897 r.

Niewielkie zmiany jego treści uchwalone przez Walne Zgromadzenie 30 maja 1899 r. c.k. Namiestnictwo zatwierdziło 24 czerwca 1899 r., o czym Dyrekcja Policji w Krakowie powiadomiła Wydział pismem z 3 lipca 1899 r.

Kolejnej zmiany statutu dokonano w 1937 r. wprowadzając rozszerzenie terenu badań na całe województwo. Zmianę uchwalono na Walnym Zgromadzeniu w 1929 r. Nowy statut został zatwierdzony przez wojewodę krakowskiego postanowieniem z 25 czerwca 1937 r.

Po wojnie statut i działalność Towarzystwa zalegalizowano 2 lipca 1945 r. w Wydziale Społeczno-Politycznym Urzędu Wojewódzkiego Krakowskiego.

Walne Zgromadzenie 6 lutego 1947 r. wprowadziło do statutu poprawkę odnośnie do wyboru dwóch wiceprezesów.

22 lutego 1988 r. Walne Zgromadzenie wprowadziło uzupełnienia w statucie dostosowujące go do aktualnych przepisów, głównie w kwestiach majątkowych oraz dotyczących finansowania Towarzystwa. Nowe brzmienie statutu zostało zatwierdzone przez Urząd Miasta Krakowa 20 czerwca 1988 r.

Kolejnych zmian w statucie dokonało Walne Zgromadzenie 20 marca 2001 r. zmieniając nieaktualne paragrafy, dotyczące obszaru działania Towarzystwa.

Do pobrania:

Pierwszy Statut z 1896 r. (pdf)

Zmiany z 1899 r. (pdf)

Poprzedni statut (pdf)

Aktualny statut od grudnia 2022 r. (pdf)

Opracowano na podstawie publikacji: Wiesław Bieńkowski, Strażnicy dziejów miasta narodowej pamięci. Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa w latach 1896-1996, Biblioteka Krakowska 137, 1997.

Published: 25 September 2016

Hits: 7115

W sobotę, 21 listopada 1896 r. w siedzibie Archiwum Aktów Dawnych Miasta Krakowa przy ulicy Siennej 16, z inicjatywy dyrektora Archiwum profesora Stanisława Krzyżanowskiego, odbyło się spotkanie uczonych, artystów, działaczy kulturalnych i obywateli miasta Krakowa, podczas którego powołano do życia Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa. Opracowany wówczas projekt statutu wymieniał jako główne cele działania poznawanie dziejowej przeszłości Krakowa i jego okolic oraz budzenie poszanowania dla pamiątek i zabytków miasta wśród ogółu jego mieszkańców. Towarzystwo miało je realizować poprzez zebrania i odczyty, publikacje czasopism i książek, opiekę konserwatorską nad zabytkami oraz gromadzenie zabytków pamiątkowych (sztuki, fragmentów architektonicznych i rycin) dla przyszłego muzeum historycznego miasta oraz wydawnictw dotyczących historii Krakowa, wzbogacających bibliotekę miejską.

Przesłany projekt statutu Namiestnictwo we Lwowie zatwierdziło 4 grudnia 1896 r. Komitet Tymczasowy Założycieli skierował 1 stycznia 1897 r. odezwę do mieszkańców Krakowa, zamieszczoną w dzienniku "Czas" z 6 stycznia 1897 r. oraz rozpowszechnianą w formie osobnej odbitki. Statut został zatwierdzony przez pierwsze Walne Zgromadzenie Towarzystwa, które odbyło się 6 stycznia 1897 r. w sali posiedzeń Rady Miejskiej w krakowskim Magistracie.

Latem 1940 r. władze niemieckie formalne rozwiązały wszystkie polskie towarzystwa, także naukowe, chociaż już od 1939 r. ich jawna działalność była niemożliwa. Zajęto majątek Towarzystwa - kamienicę na ulicy św. Jana, gotówkę i papiery wartościowe oraz zapas wydawnictw.

Już w styczniu 1945 r. Wydział wznowił działalność Towarzystwa, którą zalegalizowano 2 lipca 1945 r. w Wydziale Społeczno-Politycznym Urzędu Wojewódzkiego Krakowskiego. Walne Zgromadzenie członków odbyło się 6 lutego 1947 r.

W 1953 r. Towarzystwo przeszło pod opiekę Polskiej Akademii Nauk jako jedno z szesnastu tzw. towarzystw specjalistycznych, skupionych w obrębie Wydziału I Nauk Społecznych, a otrzymywane wówczas subwencje pozwalały Towarzystwu na prowadzenie statutowej działalności. U progu lat 70-tych merytoryczna opieka PAN ograniczyła się do przekazywania dotacji, pokrywających jedynie koszt druku "Rocznika Krakowskiego".

Otrzymywane od 1974 r. stałe dofinansowanie z Wydział Kultury i Sztuki Urzędu Miasta Krakowa umożliwiło powrót do prowadzenia samodzielnej działalności. Przejęcie w 1990 r. na własność kamienicy przy ul. św. Jana 12 pozwoliło, dzięki wynajmowaniu jej pomieszczeń, na uzyskanie całkowitej niezależności finansowej.

Do pobrania:
Członkowie Założyciele (Komitet Organizacyjny 21.11.1896-6.01.1897)

Opracowano na podstawie publikacji: Wiesław Bieńkowski, Strażnicy dziejów miasta narodowej pamięci. Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa w latach 1896-1996, Biblioteka Krakowska 137, 1997.

Published: 25 September 2016

Hits: 6832

English version: ABOUT US

Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa to jedna z najstarszych – nieprzerwanie działających - polskich organizacji pozarządowych. Jego celem jest prowadzenie badań naukowych nad historią, sztuką i kulturą Krakowa, upowszechnianie wiedzy o Krakowie, utrwalanie poszanowania dla pamiątek i zabytków miasta, troska o ich stan i ochronę. Towarzystwo budowało i buduje kapitał społeczny, na rzecz propagowania dziejów i skutecznej ochrony dziedzictwa kulturowego Krakowa.

6 stycznia 1897 roku grupa uczonych, artystów, działaczy kulturalnych i obywateli miasta Krakowa na pierwszym Walnym Zgromadzeniu Towarzystwa przyjęła jego Statut. Od chwili założenia Towarzystwo skupia osoby zafascynowane Krakowem, w tym grono najwybitniejszych badaczy historii i kultury starej stolicy Polski. Dorobek edytorski Towarzystwa stanowi dziś kanon wiedzy o Krakowie. W trakcie swojej historii TMHiZK wielokrotnie zabierało głos w najważniejszych debatach o mieście i jego dziedzictwie. Od końca XIX wieku Towarzystwo wydaje „Rocznik Krakowski” oraz serię wydawniczą „Biblioteka Krakowska”. Od 1983 roku ukazują się materiały z sesji naukowych „Kraków w dziejach narodu”, od 1993 roku źródła do dziejów Krakowa „Fontes Cracovienses”.

Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa jest właścicielem zabytkowej kamienicy przy ulicy św. Jana 12, którą jeszcze przed wojną ofiarował nam Klemens Bąkowski - jeden z ojców założycieli Towarzystwa. Od 1995 roku Towarzystwo przyznaje nagrodę własną im. Klemensa Bąkowskiego za zasługi w pracy naukowej i działania na rzecz Krakowa. W swojej siedzibie Towarzystwo organizuje cotygodniowe odczyty naukowe o tematyce krakowskiej oraz doroczne sesje naukowe „Kraków w dziejach narodu”.

Zgodnie ze statutem najwyższą władzą Towarzystwa jest Walne Zgromadzenie, działalnością kieruje Wydział, na którego czele stoi prezes. Członkowie Towarzystwa aktywnie uczestniczą w pracach instytucji i organizacji naukowych i kulturalnych. Od 1990 roku należy do Europa Nostra. Prezes Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Kraków prof. Jacek Purchla od wielu lat zasiada w Radzie (Council) Europa Nostra, w roku 2018 został wybrany na wiceprezydenta tej organizacji.

Published: 25 September 2016

Hits: 39478