Loading Theme Customizer. Please wait...
Najbliższy odczyt naukowy 20 stycznia 2026 r.
Jakub Jastrzębski (Muzeum Krakowa)
Talowski et consortes. Kamienice z ul. Smoleńsk 18 i 20
Odczyt odbędzie się w lokalu Towarzystwa przy ul. Św. Jana 12 (I piętro) w Krakowie o godz. 17.15
oraz będzie transmitowany za pośrednictwem kanału YouTube -link
Odczyty w październiku 2022 r.
- Hits: 2260
W Krakowie powstaje Europa Nostra Heritage Hub
W Krakowie powstaje Europa Nostra Heritage Hub for Central and Eastern Europe – pierwsze zamiejscowe centrum Europa Nostra, paneuropejskiej federacji skupiającej w 40 krajach Europy organizacje zajmujące się ochroną, zarządzeniem i popularyzacją dziedzictwa kulturowego. Powołała go Europa Nostra wspólnie w Miastem Kraków, a operatorem zostało TMHiZK.
Europa Nostra Heritage Hub będzie wizytówką Krakowa w zakresie działań prowadzonych na polu dziedzictwa kulturowego przez organizacje pozarządowe. Został pomyślany jako platforma wzmacniająca głos organizacji obywatelskich z terenu Europy Środkowej i Wschodniej wobec Europy na temat kształtowania europejskiej polityki wobec dziedzictwa. Hub będzie łączył formułę think-tanku, obserwatorium i laboratorium.
Działania podejmowane przez hub będą miały charakter dwukierunkowy – z jednej strony mają służyć realizacji celów Europa Nostra w skali Europy Środkowej i Wschodniej, Polski i Krakowa (transfer wiedzy i kompetencji, sieciowanie), a z drugiej włączać osiągnięcia Krakowa w zakresie dziedzictwa kulturowego w obieg międzynarodowy. Działalność huba sprawi, że Kraków stanie się jednym najważniejszych obywatelskich ośrodków dziedzictwa w Europie – obok Hagi i Brukseli, gdzie działa sekretariat Europa Nostra, Aten, gdzie także powstaje regionalny hub oraz kolejnych miast, jak Wenecja i Lizbona, które czynią starania o utworzenie takich europejskich biur.
Hub w Krakowie będzie agendą Europa Nostra ukierunkowaną na region Europy Środkowej i Wschodniej. Będzie utrzymywał relacje z członkami Europa Nostra w regionie, nawiązywał nowe kontakty i zachęcał członków do podejmowania współpracy, która przyczyni się do wymiany wiedzy i doświadczeń na polu dziedzictwa. Krakowskie biuro będzie także inicjowało projekty z udziałem organizacji pozarządowych oraz innych podmiotów kształtujących politykę wobec dziedzictwa – samorządów miejskich, instytucji kultury, uczelni czy ośrodków badawczych. Podczas 41. Sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO, której gospodarzem w 2017 r. był Kraków, po raz pierwszy w historii Komitetu głos zabrały organizacje pozarządowe. Ich przesłanie na posiedzeniu odczytała Sekretarz Generalna Europa Nostra, Sneška Quaedvlieg-Mihailović. Działalność huba w Krakowie jest kolejnym krokiem na rzecz wzmacniania pozycji organizacji pozarządowych zajmujących się dziedzictwem kulturowym, których tradycja w mieście sięga XIX w.
Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa w 2022 r. obchodzi jubileusz 125-lecia i jest jedną z najstarszych organizacji pozarządowych w Polsce. Jako członek Europa Nostra Towarzystwo aktywnie włącza się w kształtowanie europejskiego, obywatelskiego modelu myślenia o dziedzictwie. Towarzystwo jest najstarszym polskim członkiem tej międzynarodowej organizacji, a prezes, prof. Jacek Purchla, jest jednocześnie jej wiceprezydentem.
9 maja 2022, w Dniu Europy, list intencyjny w sprawie utworzenia w Krakowie Europa Nostra Heritage Hub podpisali prezydent Krakowa, prof. Jacek Majchrowski i prof. Hermann Parzinger – prezydent wykonawczy Europa Nostra. Pod koniec czerwca Towarzystwo wygrało konkurs na operatora huba rozpisany przez Wydział Kultury i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Miasta Krakowa. Krakowskim hubem kieruje dr Katarzyna Jagodzińska.
Zobacz także:
Wizyta Rady Europa Nostra w Towarzystwie
- Hits: 9976
Wizyta Rady Europa Nostra w Towarzystwie
Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa aktywnie włącza się w kształtowanie europejskiego, obywatelskiego modelu myślenia o dziedzictwie. Jest najstarszym polskim członkiem tej międzynarodowej organizacji, a prezes Jacek Purchla jest jednocześnie jej wiceprezydentem. Blisko sześćdziesięcioosobowa Rada Europa Nostra obradowała w dniach 8–10 maja 2022 r. w Krakowie, a Towarzystwo jako współorganizator posiedzenia zapoznało przybyłych ekspertów zajmujących się ochroną dziedzictwa z krakowskimi osiągnięciami na tym polu.
- Hits: 4238
Odczyty w maju i czerwcu 2022 r.
- Hits: 4610
Krakowianie o miłości do miasta
26 kwietnia 2022 członkowie Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa spotkają się na jubileuszowym, 125. walnym zgromadzeniu. Prof. Aleksander Skotnicki odbierze prestiżową Nagrodę im. Klemensa Bąkowskiego przyznawaną za zasługi w pracy naukowej i działania na rzecz Krakowa, odbędzie się także premiera książki „O co toczy się ta gra” z rozmowami o Krakowie przeprowadzonymi przez dr. Michała Niezabitowskiego.
Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa jako jedna z najstarszych organizacji pozarządowych w Polsce nieprzerwanie od 1897 r. kontynuuje misję badania i propagowania wiedzy o Krakowie. Dowód uznania, jakim jest przyznanie Nagrody im. Klemensa Bąkowskiego wielce dla Krakowa zasłużonemu prof. dr. hab. n. med. Aleksandrowi B. Skotnickiemu, jest wkładem Towarzystwa w promocję dorobku wybitnych krakowian. Prof. Skotnicki jest cenionym hematologiem i transplantologiem, badaczem i popularyzatorem historii i kultury Żydów krakowskich. Autorem szeregu przełomowych prac, w tym „Oskar Schindler: w oczach uratowanych przez siebie krakowskich Żydów” (2007). W ciągu minionych kilkudziesięciu lat prof. Skotnicki stał się symbolem troski o dziedzictwo kulturowe i historyczne Krakowa, a w szczególności pracy na rzecz utrwalenia pamięci o życiu i działalności dziesiątek tysięcy Żydów krakowskich – żyjących w minionych wiekach, zamordowanych w czasie Holokaustu, a także tych, którzy ocaleli z pożogi wojennej i żyją dziś rozproszeni po całym świecie. Nagrodę odbierze z rąk prezydenta Krakowa, prof. Jacka Majchrowskiego oraz prezesa Towarzystwa, prof. Jacka Purchli.
„Okrągły jubileusz ewokuje pytanie o aktualność manifestu naszych Ojców Założycieli – mówi prof. Purchla. Choć od czasów la Belle Epoque Kraków i świat nas otaczający przebyły długą i nierzadko tragiczną drogę, a dziś przeżywamy gwałtowną i wielowymiarową zmianę (…) nasza misja jest niewzruszona! Wymaga jednak poszukiwania ciągle nowych form jej wypełniania”.
Na okoliczność jubileuszu Towarzystwa przygotowana została książka zbierająca dwanaście historii osobistych związków z Krakowem. Wśród rozmówców znawcy Krakowa dr. Michała Niezabitowskiego znaleźli się prezydent Majchrowski, prof. Andrzej Betlej, dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu, radna miasta Krakowa Grażyna Fijałkowska, artystka i aktywistka miejska Cecylia Malik, Andrzej Mleczko, satyryk, Honorowy Obywatel Miasta Krakowa, szopkarz krakowski Maciej Moszew, pełnomocnik prezydenta miasta Krakowa ds. kultury Robert Piaskowski, prof. Jacek Popiel, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, ks. infułat Dariusz Raś, proboszcz Mariacki, dr Agnieszka Staniszewska, dyrektorka Biblioteki Kraków, prof. Andrzej Szczerski, dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie oraz Zbigniew Wolfram, król Kurkowy AD 2018 „Niepodległy”. To książka pełna zabawnych anegdot i ciepła, opowiadająca o miłości (nie zawsze łatwej) do miasta. Uczestnicy walnego zgromadzenia, które ma charakter otwarty – zaproszeni są wszyscy krakowianie i miłośnicy Krakowa, nie tylko członkowie Towarzystwa – otrzymają książkę w prezencie.
Silnym akcentem odnoszącym się do aktualnej sytuacji międzynarodowej będzie wykład otwierający prof. Łukasza Tomasza Sroki „Galicja jako kolebka polskiej i ukraińskiej Niepodległości”. Jak mówi prelegent, „w XIX w. Galicja stała się laboratorium nowoczesnej polityki, ale też nauki, kultury, sportu i myśli społecznej dążących do niepodległości Polaków i Ukraińców. (…) Było to jedno z tych ‘zaginionych księstw’, w którym przedstawiciele różnych narodów snuli swe wizje niepodległości i trwale wiązali swą przyszłość z cywilizacją europejską.
W programie posiedzenia znalazło się również nadanie honorowego członkostwa Towarzystwa dr. Jerzemu Bukowskiemu – wielce zasłużonemu dla Krakowa filozofowi, publicyście oraz wieloletniemu przewodniczącemu Komitetu Opieki nad Kopcem Józefa Piłsudskiego działającego w ramach Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa.
W roku jubileuszowym Towarzystwa czekają także m.in.:
87. numer „Rocznika Krakowskiego”, który otwiera artykuł prof. Jarosława Adamowicza na temat zakończonych prac badawczych i konserwatorskich Ołtarza Wita Stwosza prowadzonych w latach 2015–2021 (premiera w lutym)
Posiedzenie Rady Europa Nostra w Krakowie połączone z wizytą w siedzibie Towarzystwa przy ul. Św. Jana 12 w związku z zakończeniem pierwszego etapu prac konserwatorskich pierwszego piętra kamienicy – mieszczańskiej rezydencji z przełomu XVI i XVII w. (8–9 maja 2022)
Walne Zgromadzenie Członków Towarzystwa odbędzie się 26 kwietnia 2022 r. (wtorek) o godz. 17.00 w Auli Archiwum Narodowego w Krakowie przy ul. Rakowickiej 22E. Wstęp wolny
24 kwietnia 2022
Kontakt dla mediów:
Dr Katarzyna Jagodzińska, rzeczniczka prasowa Towarzystwa, This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
- Hits: 3570
Odczyty w kwietniu 2022 r.
- Hits: 4433
Odczyty w marcu 2022 r.
- Hits: 4988
Odczyty w lutym 2022 r.
- Hits: 1693
Jaki Kraków dla przyszłych pokoleń? Jubileusz 125-lecia TMHiZK
Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, jedna z najstarszych organizacji pozarządowych w Polsce, kończy 125 lat. Grono pasjonatów Krakowa – naukowców, artystów, nauczycieli, urzędników, przewodników miejskich… – nieprzerwanie od 1897 r. bada i propaguje wiedzę o Krakowie, nie tylko wśród krakowian, ale też w wymiarze europejskim.
„Znajomość zabytków krakowskich rozbudzić i zanieść w jak najszersze koła naszej inteligencji i naszego mieszczaństwa (…) przedstawić całą historię Krakowa i uczynić to w sposób dla ogółu zrozumiały” – to dwa cele Towarzystwa sformułowane pod koniec XIX w., które znalazły swoje odzwierciedlenie w jego nazwie. Inicjatorzy stworzenia grupy to elita intelektualna ówczesnego Krakowa – Stanisław Krzyżanowski, dyrektor Archiwum Aktów Dawnych Miasta Krakowa i profesor Szkoły Sztuk Pięknych Władysław Łuszczkiewicz, a także m.in. prezydent miasta Józef Friedlein, dyrektor Muzeum Książąt Czartoryskich Marian Sokołowski i artysta Stanisław Wyspiański, spod którego ręki wyszło stosowane do dzisiaj logo Towarzystwa. Początkowo członków było około trzydziestu, dzisiaj jest ich niemal czterystu. Prezes Towarzystwa, prof. Jacek Purchla wskazuje, że „chodziło nie tylko o lokalne miłośnictwo, nie tylko studiowanie dziejów i zabytków Krakowa, nie tylko o jego popularyzację, ale waga tej misji wynikała z poczucia odpowiedzialności za Polskę i za rolę Krakowa w budowaniu naszej tożsamości”. Zasługi Towarzystwa dla zachowania zabytków i uporządkowania przestrzeni miasta są ogromne – to aktywny udział w dyskusjach o losie obiektów zabytkowych (Barbakanu, Krzysztoforów, Sukiennic), inicjowanie i finansowanie prac konserwatorskich, ale też pielęgnowanie dziedzictwa niematerialnego – w tym zainicjowanie i organizacja pochodu Lajkonika (potem przejęta przez Muzeum Historyczne Miasta Krakowa) oraz opracowanie tekstu i sposobów inscenizacji szopki krakowskiej. Skupiając wokół swojego adresu przy ul. Św. Jana 12 (a wcześniej w siedzibie Archiwum Narodowego na ul. Siennej 16) najwybitniejszych znawców dziejów Krakowa i, mówiąc dzisiejszym językiem, aktywistów miejskich, Towarzystwo na przestrzeni dziesięcioleci miało realny wpływ z jednej strony na wygląd Krakowa, a z drugiej na postrzeganie i wiedzę o mieście. Ta wiedza skupiona jest m.in. na kartach przystępnie napisanych książek z serii „Biblioteka Krakowska” (ukazują się od 1897 r.) oraz „Rocznika Krakowskiego” (od 1898) z tekstami naukowymi dotyczącymi różnych aspektów krakowskiego dziedzictwa. Flagowym elementem programu są też odbywające się co wtorek odczyty (w okresie pandemicznym organizowane on-line).
Jakie jest znaczenie Towarzystwa dzisiaj? Prof. Purchla wskazuje: „Dzisiaj w tej jakże innej sytuacji, w jakiej znajduje się Kraków, Polska i świat, wobec globalizacji, kryzysu kultury historycznej i innego patrzenia na dziedzictwo przeszłości, Towarzystwo staje przed dylematem – czy Kraków nie powinien próbować uwolnić się od balastu przeszłości? Mówię świadomie balastu, choć my w naszym Towarzystwie uważamy dziedzictwo za wielką wartość i potencjał dla rozwoju. Miłośnictwo Krakowa powinno dla nas tu i teraz oznaczać już nie tylko rozmowy o przeszłości, ale przede wszystkim gotowość do rozmowy o przyszłości Krakowa opartej na kapitale naszej wiedzy o tym, czym był i czym jest dzisiaj Kraków na mapie Polski i Europy, w czym tkwi jego niezwykłość, na czym polega jego tożsamość i jakie jest jego miejsce w europejskiej cywilizacji”.
Jako członek Europa Nostra, paneuropejskiej federacji skupiającej w 40 krajach Europy organizacje zajmujące się najszerzej pojętą ochroną dziedzictwa kulturowego, Towarzystwo aktywnie włącza się w kształtowanie europejskiego, obywatelskiego modelu myślenia o dziedzictwie. Towarzystwo jest najstarszym polskim członkiem tej międzynarodowej organizacji, a prezes Jacek Purchla jest jednocześnie jej wiceprezydentem. W maju 2022 r. 60-osobowa Rada Europa Nostra będzie obradować w Krakowie, a Towarzystwo jako współorganizator posiedzenia zapozna przybyłych ekspertów zajmujących się ochroną dziedzictwa z krakowskimi osiągnięciami na tym polu. Dzięki staraniom Towarzystwa Kraków stanie się siedzibą jednego z trzech Regionalnych Hubów ds. Dziedzictwa Europa Nostra – obok Lizbony i Wenecji – który idee nowoczesnego i szerokiego myślenia o dziedzictwie dla przyszłości Europy będzie propagować na cały region Europy Środkowej
Rok 2022 r. to rok jubileuszowy Towarzystwa, a w nim m.in.:
Premiera 87. Numeru „Rocznika Krakowskiego”, który otwiera artykuł prof. Jarosława Adamowicza na temat zakończonych prac badawczych i konserwatorskich Ołtarza Wita Stwosza prowadzonych w latach 2015–2021
Premiera książki „Jest (w Krakowie) taki dom…” z rozmowami o Krakowie przeprowadzonymi przez dr. Michała Niezabitowskiego, wiceprezesa Towarzystwa
Posiedzenie Rady Europa Nostra w Krakowie połączone z wizytą w siedzibie Towarzystwa przy ul. Św. Jana 12 w związku z zakończeniem prac konserwatorskich pierwszego piętra kamienicy – mieszczańskiej rezydencji z przełomu XVI i XVII w.
Zobacz galerię zdjęć z jubileuszowego posiedzenia Wydziału TMHiZK (10 stycznia 2022 r.)
- Hits: 5502
Odczyty w styczniu 2022 r.
- Hits: 5344
Odczyty w grudniu 2021 r.
- Hits: 4635
Konferencja dydaktyczna „Jak i gdzie w nowoczesny sposób uczyć o Krakowie i regionie”
Konferencja adresowana jest do nauczycieli historii i wiedzy o społeczeństwie wszystkich poziomów kształcenia oraz osób zainteresowanych problemami dydaktyki historii miasta Krakowa i regionu. Celem konferencji jest stworzenie możliwości wymiany wiedzy i doświadczenia kadry akademickiej, archiwistów, muzealników z nauczycielami, edukatorami w zakresie kształcenia oraz podjęcie dyskusji o najbardziej aktualnych i wymagających rozwiązania problemach związanych z edukacją o Krakowie i regionie wielokulturowym.
▶️ Formularz zgłoszeniowy
▶️ Program konferencji
▶️ Uprzejmie prosimy o przesłanie formularza zgłoszeniowego do piątku 03.12.2021 r.
▶️ Zapytania prosimy kierować na adres: konferencja.tmhzk[at]gmail.com
- Hits: 2755
Odczyty w listopadzie 2021 r.
- Hits: 6393
Odczyty w październiku 2021 r.
- Hits: 6750
Bezpłatne kursy edukacyjne dla młodzieży 2021/22
Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa oraz Muzeum Krakowa zaprasza na coroczne kursy dla młodzieży. Warunkiem uczestnictwa w Kursie jest wysłanie w formie elektronicznej formularza „Karty uczestnictwa w Kursie” do dnia 30 września 2021 r. Aby dowiedzieć się więcej kliknij tutaj.
- Hits: 2005
Odczyty w maju 2021 r.
- Hits: 16742
Odczyty w kwietniu 2021 r.
- Hits: 6379
Amelia Dunin (1928-2021)
- Hits: 5027