banner2

Następny odczyt (16 kwietnia 2019 r.):
Dr Piotr Hapanowicz
"Pamiątki po prezydentach doby autonomicznej w zbiorach Muzeum Krakowa"

W Muzeum Krakowa znajduje się szereg muzealiów i archiwaliów związanych z prezydentami Krakowa doby autonomicznej. Z przeprowadzonej kwerendy wynika, że najwięcej ich dotyczy najwybitniejszych włodarzu miasta, a mianowicie: Józefa Dietla, Mikołaja Zyblikiewicza i Juliusza Leo oraz Jana Kantego Federowicza, którego kadencja przede wszystkim przypadła na okres już Polski niepodległej. Zdecydowanie mniej jest obiektów dotyczących postaci Ferdynanda Weigla czy też Józefa Friedleina. Brakuje muzealiów związanych z prezydentem Feliksem Szlachtowskim. Każda z wymienionych postaci ma swoje wizerunki w portretach fotograficznych. W zbiorach Muzeum znajdują się dawne, bezcenne insygnia władz samorządowych Krakowa, w tym berełki i pierścień burmistrzów miasta, użyte w 1866 r. podczas instalacji Józefa Dietla na urzędzie pierwszego prezydenta doby autonomicznej. Szczególnie cenne pod względem artystycznym są pamiątki związane z Zyblikiewiczem, w tym jego portret wykonany przez Wojciech Kornelego Stattlera oraz znakomite przykłady rzemiosła artystycznego: ozdobna karabela i laska marszałkowska. Te ostatnie stanowiły dary od mieszkańcó Krakowa dla zasłużonego prezydenta. Wśród dokumentów po Juliuszu Leo na szczególną uwagę zasługuje jego dyplom obywatelska honorowego miasta Podgórza, unikatowy pamiątkowy pierścień wykonany z kuli rosyjskiej z 1914 r., czy też główka kukiełki prezydenta z szopki "Zielonego Balonika". W zbiorach Muzeum znajduje się cenna kolekcja Józefa Friedleina dawnych planów Krakowa i jego okolic.

Piotr Hapanowicz - doktor nauk humanistycznych, historyk, publicysta, abolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego, starszy kustosz Muzeum Krkaowa, kierownik Oddziału Pałac Krzysztofory. Autor licznych publikacji naukowych i popularnonaukowych, w tym książek: Senatorowie województwa krakowskiego w latach 1922-1939 - szpic do portretu zbiorowego, Krakowskie spotkania księcia Józefa Poniatowskiego, Generał Zygmunt Zieliński (1858-1925). Szkic do portretu, Szkicownik krakowski. Ludzie-wydarzenia.

Jesienią 1972 r. Towarzystwo włączyło się jako współorganizator do akcji „Zdobywamy Odznaką Przyjaciela Krakowa”, zapoczątkowanej przez Redakcję „Echa Krakowa”, Koło Grodzkie i Koło Przewodników Miejskich Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego, Wydział Kultury Fizycznej oraz Kultury i Sztuki Urzędu Miasta Krakowa oraz Muzeum Historyczne Miasta Krakowa. Akcja obejmuje cykl wycieczek po Krakowie organizowanych dla uczestników ubiegających się o zdobycie trzech kategorii odznak: brązowej, srebrnej i złotej oraz najwyższej - złotej z pawim piórem. Organizowane są wykłady poświęcone dziejom Krakowa wygłaszane przez członków Towarzystwa w każdą niedzielę w okresie od stycznia do marca.

Daty, prelegenci oraz tematy odczytów wygłoszonych podczas akcji podawane są w sprawozdaniach rocznych Towarzystwa, publikowanych w „Roczniku Krakowskim”.

Idea organizowania wycieczek po miejscach zabytkowych Krakowa pojawiła się już na pierwszym posiedzeniu Wydziału 26 stycznia 1897 r. Opracowano plan wycieczek obejmujący zwiedzanie kościołów św. Katarzyny, Bożego Ciała, św. Floriana i OO. Bernardynów, który zaczęto realizować w lipcu 1897 r. Od 1901 r. akcją wycieczkową objęto także gości zagranicznych oraz młodzież szkolną i studencką. Od 1905 r. zwiedzano także Zamek na Wawelu.

Od czerwca 1925 r. organizacją wycieczek zajmował się członek Wydziału Jerzy Dobrzycki, współpracujący z Polskim Związkiem Turystycznym. Wycieczki odbywały się regularnie od połowy maja do końca lipca, zgodnie z systematycznie opracowywanymi cyklami wycieczkowymi. W latach 1925-1931 corocznie było 18 spotkań, podczas których oglądano ważniejsze obiekty kościelne i świeckie. Od 1932 r. przedłużono zwiedzanie do listopada i poszerzono tematykę o tereny podkrakowskie. Jednak stopniowo malało zainteresowanie wycieczkami, tak że w 1938 r. żadna się nie odbyła. Zorganizowany w 1939 r. cykl wycieczkowy nie został w pełni zrealizowany. Po 1945 r. kontynuowano z powodzeniem cykle wycieczek po Krakowie, początkowo czuwał nad nimi Jerzy Dobrzycki, potem do 1970 r. Bronisław Schönborn.

Opracowano na podstawie publikacji: Wiesław Bieńkowski, Strażnicy dziejów miasta narodowej pamięci. Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa w latach 1896-1996, Biblioteka Krakowska 137, 1997.

© 2016-2019 Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa

Polityka prywatności